Stilleven fotograferen – kies je lens

Stilleven serie - fotografietips: de juiste lens

Tegenwoordig heeft bijna elke camera de mogelijkheid van een zogenaamde zoomlens. Van veel in beeld tot heel dichtbij. Deze keer in de serie Stilleven fotografie tips over gebruik van de juiste lens voor het gewenste effect.

Welke keuze maak jij?

Het is goed om te weten dat elke stand zijn eigen effecten op je foto kan hebben. Fijn om te weten als je ze wilt vermijden. Je kunt de karakter eigenschappen ook gebruiken om je eigen stempel op de beelden te drukken.

In dit deel van de serie krijg je tips die je kunnen helpen bij je keuze van de (juiste) lens.

Tip 1 – zoomlenzen

Het voordeel van een zoomlens is dat je niet telkens hoeft te wisselen. Afhankelijk van het type heb je de mogelijkheid tot een groot bereik en daarmee een scala aan mogelijkheden.

Veel camera’s hebben tegenwoordig de zogenaamde zoomlenzen. Hiermee kun je van zo veel mogelijk in je beeld naar het onderwerp zo dichtbij mogelijk vastleggen.

Als je pas begint is een zoomlens een hele uitkomst. Je hoeft niet te kiezen en hebt alle mogelijkheden onder handbereik op je camera.

Hoewel de kwaliteit van het glas en de mogelijkheid om alle fouten uit de diverse lagen te halen minder is dan een vaste lens heeft het wel degelijk zijn voordelen.

Je kunt om de beste kwaliteit te behalen ook zoomlenzen nemen met een beperkter bereik (dus niet van 18-300 mm, maar bijv. 70-130 mm).

Tip 2 – gebruik de groothoek

Het grote voordeel van een groothoek lens is de mogelijkheid om zo veel mogelijk in beeld te krijgen.
Het nadeel ligt vooral in de vertekening die hierbij kan optreden.

Onderwerpen die zich dichter bij de camera bevinden worden groter afgebeeld. Waardoor verhoudingen vertekent kunnen raken.

Dit kan creatief gezien leuke effecten opleveren, maar is voor sommige niet het resultaat waarop zij hopen.

Probeer daarom diverse standpunten uit en bekijk de foto’s nog eens goed op groot scherm voor een definitieve keuze te maken. Ga voor het creatieve voordeel zo dicht mogelijk bij het hoofdonderwerp met de camera.

Tip 3 – telelens, haal het dichterbij

Het beeld van een telelens wordt in vergelijking bij een groothoeklens juist in elkaar gedrukt. Voorwerpen komen wel groter in beeld, waardoor beeldvullend gewerkt kan worden.

Het nadeel ligt hier voor de meeste gebruikers juist weer in het snelle verloop van de scherpte van voorwerpen die verder van het hoofdonderwerp af liggen.

Let vooral ook op de afstand die nodig is om scherp te stellen. Elke lens heeft een minimale afstand nodig om scherp te kunnen stellen. Je vind in de handleiding van je lens welke afstand minstens nodig is.

Het grote voordeel is dat je beeldvullend kunt werken zonder voor ongewenste schaduwen te zorgen. Omdat je van verder weg kunt fotograferen loop je geen risico in het licht van je onderwerp te staan. Bovendien kun je toch beeldvullend werken als je wilt.

Tip 4 – bijzondere lenzen, doe eens iets anders

Wil je experimenteren met objectieven? Kijk dan eens naar de mogelijkheden voor het huren van een objectief. Niet alleen camera’s, maar ook objectieven zijn te huur.

Het huren is een uitkomst als je alleen af en toe eens gebruik wilt maken van bijzondere lenzen zoals een fishey lens.

Hieronder een kleine greep uit de bijzondere lenzen die je kunt gebruiken voor verrassende effecten.

 

Vertekening
Het beeld wordt bij groothoek als het ware uit elkaar geduwd en kan daardoor vooral aan de randen tot rare vertekeningen leiden.

Dit effect verergert als je dan ook nog kiest voor creatieve invalshoeken, zoals je camera kantelen tijdens het maken van je opname. Eenvoudig uitgelegd: je hebt een deur met rechte lijnen rondom. Kantel je nu de camera met de onderkant dichter bij de deur dan zal het onderste deel breder en het bovenste deel smaller in beeld komen.

Tenslotte is je camera op deze punten dichterbij (onderkant) en verder weg (bovenkant) van het onderwerp.

• Lensbaby

Lensbabies zijn lensen die voorzien zijn van een rubber deel dat met de hand gedraaid kan worden ten opzichte van je camera. Door de lens wat schuiner te draaien ontstaan andere verlopen van de scherpte. Hiermee kun je heel creatieve opnames maken die met een gewone lens niet mogelijk zijn.

Kijk voor meer ideeën en voorbeelden op het Pinterest bord van Lensbaby

Sommigen maken ook gebruik van het zogenaamde free lensing. Daarmee houd je een normale lens voor je camera zonder deze in de vatting te bevestigen. Door de lens ten opzicht van je camera te verdraaien krijg je ook de eerder genoemde vertekeningen. Hoewel dit mogelijk een goedkopere oplossing is, is het bedienen van je camera in combinatie met het draaien van de lens een stuk lastiger.

• Tilt shift

Na het succes van de lensbaby is er nu ook de tilt-shift lens. Het grote verschil zit hem in het constant kunnen werken. In plaats van met de hand de lens te draaien zijn er beugels waarmee je de lens vast kunt zetten in een andere positie. Dit soort objectieven is uitermate geschikt voor architectuur fotografie.

Maar een creatieve ziel kan natuurlijk ook in de vele andere disciplines van de fotografie zich uitleven met deze lenzen.

Meer weten over de techniek? Kijk op wikipedia voor meer uitleg over tilt-shift lenzen.

• Fisheye

Een fisheye lens is een extreme groothoek die om een hoekje kan kijken zullen we maar zeggen. Door de bolle vorm worden in het beeld ook delen meegenomen die zich aan de zijkant van de camera bevinden. Je kunt de camera dus in je stilleven leggen en een opname maken. Hoewel de scherpstelafstand misschien voor de meeste camera’s en lenzen een probleem oplevert, kun je een fisheye lens ook voor je telefoon aanschaffen.

Grote kans dat je beeld krijgt dat zeker opvalt!

Wil je meer weten over de techiek achter fisheye lenzen? Start dan met een kijkje bij deze Wikipedia pagina.

Volgende keer meer over spelen met scherp en onscherp in je beeld.

Productfotografie voor de kleine ondernemer

Logboek door Indira Zevenhuizen

Mijn voorkeur voor lenstypen

Op mijn camera zit een standaard zoomlens van 18 naar 55 mm.

Voor mijn producten ervaar ik dat als voldoende. Ik kan details fotograferen en kleine composities.

Diverse onderwerpen, diverse lenstypen

Ik merk wel echter dat bij het fotograferen van een ruimte mijn lens te kort schiet. Ik krijg scheve lijnen en rare hoeken en de foto’s tonen onrustig. Een groothoeklens zou dan een uitkomst bieden. (* opmerking Petra: met tilt-shift mogelijkheid! Zie uitleg hier boven.)

Het fotograferen van een interieur vraagt ook nog meer van de styling en de belichting. Met mijn standaard lens beperk ik mij tot kleine behapbare styling en belichtingshoekjes en laat ik de interieurfotografie aan de professionals over.

Houd het simpel

Aanvankelijk dacht ik dat ik een groothoeklens wel regelmatig nodig zou hebben, om mijn geupcyclede meubels in een interieur te fotograferen. Maar uiteindelijk ontwikkeld mijn bedrijf zich toch meer naar producten die met een eenvoudige achtergrond te fotograferen zijn.

Ook hier kan ik het motto “houd het simpel” weer toepassen. Zowel de apparatuur als belichting en opstellingen kan ik simpel houden, waardoor het beeld eenvoudig is en tot mooie en sprekende resultaten leidt.

Petra Muilenburg is portretfotograaf en geeft al geruime tijd cursussen aan hobbyfotografen. Van basiscursus tot specialismes als Puur zwart/wit, Petra is graag bereid haar kennis en kunde te delen.

Heeft u een tip of vraag na het lezen van dit artikel? Plaats deze dan hieronder in het commentaarveld.

Agenda cursussen en workshops

Kijk voor het aanbod cursussen en workshops en schrijf u gelijk in.

Op de hoogte blijven van verschenen artikelen, cursussen en workshops? Schrijf u in voor ons maandelijkse ezine Bulb en ontvang een overzicht in uw electronisch postvak.

Deel dit artikel

 

Schrijf in voor
e-zine BULB