Belichten voor dubbel opnames – meer over lichtmeten

Meer informatie over lichtmeten met je camera

In deel 1 (Wat je moet weten voor je begint) ben ik geëindigd met:
Welk licht meet je camera?

De camera kan alleen licht meten dat je onderwerp reflecteert. Je richt je camera immers op het onderwerp en niet op de lichtbron.

In deel 2 (Onderbelichten, wat is dat?) leg ik je uit wat de term onderbelichten inhoud en hoe je dat in je camera instelt.

In dit laatste deel leg ik je graag meer uit over dit technische deel van je camera en fotograferen.

Wat je nog meer kunt leren over lichtmeten in je camera

In het midden van het beeld in je camera bevindt zich een licht meet cel. Deze cel meet het licht dat je camera opvangt.

De meeste camera’s maken gebruik van verschillende meet methodes.

De zogenaamde integraal meting, kijkt naar het licht in het gehele vullende beeld. De camera berekent hier een gemiddelde voor. Dit gemiddelde wordt gebruikt voor het maken van je foto.

Centrum gewicht meting, legt de nadruk op een deel van het beeld dat zich in het midden bevindt. In je handleiding vind je precies welk percentage jouw camera gebruikt. Het is niet alleen merk, maar ook type camera afhankelijk! Ook hier berekent je camera naar het midden grijs, maar alleen van het percentage deel van het beeld waarop je de meetcel richt.

Spot meting, meet alleen een klein deel dat zich in het centrum van je beeld bevindt. Oftewel kort door de bocht het middelste puntje van je foto. Het percentage kan ook hier weer per camera merk en type schelen. Ook bij spotmeting wordt de waarde omgezet naar midden grijs.

Resultaat van de meting

Het resultaat van de meting wordt in je camera weergegeven op een balkje. Deze is zowel door het oculair als op het grote scherm (indien actief) van je camera terug te vinden. Dit balkje wordt bij camera’s verschillend weergegeven. Het is echter altijd een schaalverdeling. Bij de ene camera vind je alleen een “-” en “+” aan de uiteinden van de balk met daartussen stipjes en in het midden een 0. Op andere camera’s worden ook de getallen 1, 2 en soms zelfs 3 aangegeven.

Knippert je camera bij de “-” dan wordt het beeld te donker. Bij de “+” wordt het beeld te licht. Volgens de camera is 0 de correcte waarde. Dit is dus middengrijs. Meet je een puur zwart of wit vlak dan zal je camera in alle gevallen daar een advies geven voor een waarde die uitkomt op 0. In het geval van zwart beeld zal dit dus donker grijs neigend naar middengrijs zijn. Bij wit is exact het zelfde het geval. Het beeld zal wellicht wat lichtgrijs uitvallen, maar nog steeds neigen naar middengrijs.

Het resultaat van je meting wordt bepaald door ISO, diafragma en sluitertijd. De technische onderdelen in je camera die de hoeveelheid licht van het beeld reguleren.

Cruciaal verschil

Vanwege het feit je camera gereflecteerd licht en niet het licht van de bron meet is een cruciaal verschil voor het eindresultaat – je foto.

Zoals in deel 1 (Wat je moet weten voor je begint) uitgelegd reflecteren donkere voorwerpen minder licht dan lichte voorwerpen.

Hoewel de sterkte van je lichtbron dus gelijk blijft, zal in dezelfde omstandigheden een donker voorwerp lichter worden gefotografeerd dan een licht voorwerp.

Dit komt doordat elke camera geijkt is op het zogenaamde 18% grijs principe. Je kunt dit vergelijken met afspraken die we wereldwijd hebben gemaakt over maten zoals afstanden in meters en centimeters. Als we de gehele wereld op één hoop gooien, levert dit 80% van de tijd een resultaat van zogenaamd middengrijs op. Een goed uitgangspunt dus! Behalve als….

Met of tegen het licht

Dit cruciale verschil is dus het allerbelangrijkst als je foto’s maakt in de resterende 20%. Laat dat nou net hetgeen zijn dat mij persoonlijk het meest boeit.

Toen fotograferen gemeengoed werd, was steevast de eerste tip die je kreeg: “met het licht mee fotograferen”. Oftewel met de zon in de rug zorgen dat het licht op voorwerpen voor je lens vallen.

Nou ben ik nogal tegendraads, dus wat gebeurt er als ik mijn camera de andere kant op richt? In het slechtste geval kan tegenwoordig je chip doorbranden door oververhitting. Je zult zelf ook niet snel in de zon kijken, want recht tegen het licht inkijken zorgt ook voor beschadigde ogen.

Maar wat nou als ik het licht wat aan de zijkant houd? Of door de bomen laten schijnen?

Automaat of Handmatig instellen?

Begrijpen wat je camera meet en hoe je dit als fotograaf kunt gebruiken wordt in de bovengenoemde gevallen echt belangrijk.

De beste manier om dit te leren is je camera in de M-stand zetten. Het bewust zijn van de instellingen van je camera én daar zelfs invloed op uitoefenen is een hele uitdaging. Maar de voldoening van een voor jou compleet geslaagde foto des te groter.

Hoewel velen beweren dat je met diafragma (A/Av) of sluitertijd (T/Tv) voorkeuze ook prima resultaten behaalt, gaat dat in de genoemde gevallen dus meer niet dan wel op. Je camera werkt nu als semi-automaat waarbij je alleen maar één deel van de formule mag invullen. Voor de rest gaat je camera nog steeds uit van het gemiddelde grijs. Hoewel met alle lichtmeet technieken de camera verbazingwekkend vaak met een correct eindresultaat komt, vind ik het moeilijk aan starters uit te leggen hoe ze ‘een beetje meer of minder’ moeten doen als het gaat om de instellingen. Want: waar hangt dit meer OF minder dan van af?

Je voelt hem al aankomen. Zelf ben ik een groot voorstander van handmatig instellen. Ik rijd ook niet in een wagen met Automaat. Maak ook nog graag mijn eigen maaltijden in plaats van alles kant-en-klaar. Wat mij betreft is er niets mis met weten wat je aan het doen bent!

 Deel 1: Wat je moet weten voor je begint /\  Deel 2: Onderbelichten wat is dat? 

Dit artikel hoort bij het fotoproject van 2018 “Seeing double / taking single”

Petra Muilenburg is portretfotograaf en geeft al geruime tijd cursussen aan hobbyfotografen. Van basiscursus tot specialismes als Puur zwart/wit, Petra is graag bereid haar kennis en kunde te delen.

Heeft u een tip of vraag na het lezen van dit artikel? Plaats deze dan hieronder in het commentaarveld.

Agenda cursussen en workshops

Kijk voor het aanbod cursussen en workshops en schrijf u gelijk in.

Op de hoogte blijven van verschenen artikelen, cursussen en workshops? Schrijf u in voor ons maandelijkse ezine Bulb en ontvang een overzicht in uw electronisch postvak.

 

Schrijf in voor
e-zine BULB

 

Deel dit artikel

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *